Чт08162018

Last updateСр, 15 Авг 2018 3pm

Матолиби тоза :
YJ Title Ticker - модуль joomla Joomla

ИФТИХОР

ҚАҲРАМОНИИ ШУМО НИШОНИ МАРДОНАГИСТ

15 феврал аз хуруҷи Артиши Шӯравӣ
аз Афғонистон 29 сол пур шуд

Ин шабу рӯз аз хуруҷи Артиши  Иттиҳоди Шӯравӣ аз хоки Афғонистон расо 29 сол сипари гашт. Ҳамасола 15 феврал дар саросари мамлакат, аз ҷумла дар ноҳияи мо ҷиҳати ёдоварӣ аз корнамоиҳои ҷанговарони интернатсионалист чорабиниҳои фарҳангӣ гузаронида шуда, дар муассисаҳои таълимии ноҳия перомуни ватандӯстиву худшиносии миллӣ дарсҳои кушод доир мегардад.

Ба  ҷанги Афғонистон аз Тоҷикистон 15 ҳазор нафар сарбозу афсарон сафарбар шуда, 336 нафари онҳо ҳалок, 5 тан бедарак ва беш аз 1100 тан маҷрӯҳу маъюб шуданд. Панҷ нафар аз тоҷикистониёни дар ин ҷанг иштироккарда ба унвони Қаҳрамони Иттифоқи Советӣ шарафёб гардиданд. Мутобиқи омор ин набард 112 нафар ҷавонмардони ноҳияи моро фаро гирифта, айни ҳол 95 нафари онҳо дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ кору фаъолият доранд.

Чун дар арафаи ин санаи фархунда қарор дорем, месазад, ки аз далериву  ҷасурӣ ва шуҷоату  мардонагии эшон ҳарф занем. Ба дурустӣ, ки эшон ба ҷавонони имрӯзу оянда дар самти хештаншиносиву меҳанпарастӣ намунаи ибратанд. Кору пайкори онҳо дар ҳифзи марзу буми Ватан намунаи олии мардонагист. Албатта, ҳамин ғайрату шуҷоат ва қавииродагиашон дар роҳи суботу оромии меҳан буд, ки аз ҷониби роҳбарияти олии собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ бо мукофотҳо сарфароз гардидаанд. Далелаш ин ки аз шумораи 112 нафар ҳамдиёри мо 4 нафар ордени “Ситораи сурх” ва боқӣ ҳама медалҳои ҷангӣ ва дигар мукофотҳои давлатӣ гирифтанд.

Хушбахтона, дар замони соҳибистиқлолии Тоҷикистон тавассути сиёсати башардӯстонаву оқилонаи Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон арҷ гузоштан ба зиндагиномаву корнамоиҳои фарзандони асилу қаҳрамони миллат ба як самти муҳими фаъолият табдил ёфтааст.

Мо ифтихор аз он дорем, ки аскарбачаҳои ҷанги Афғонистон ҳамчун фарзандони асили Ватан ба хотири пойдории сулҳу оромӣ ва таъмини зиндагии осоиштаи кишвари ҳамсоя далерона ҷангида, имрӯз бошад бо таҷрибаи ибратомӯзи худ дар ободу зебо гардонидани Ватани азизамон ва тарбияи насли наврас дар рӯҳияи ватандӯстӣ саҳм мегузоранд.

Таърихи ҷанги Афғонистон бори дигар собит намуд, ки бузургтарин неъмати рўи замин Сулҳ аст ва мо бояд ба қадри Сулҳ ва оромию осудагии Ватан бирасем ва онро чун гавҳараки чашм нигоҳ дорем.

НАҚШИ АНЪАНАҲОИ МИЛЛӢ ДАР ЭҲЁИ ҲУНАРҲОИ МАРДУМӢ

Cанъати амалии халқӣ ва ҳунарҳои мардумӣ ва навъҳои гуногуни он дар ҳаёти мардум ҷойгоҳи хоса дошта, як падидаи муҳими фарҳанги миллии тоҷикон мебошад. Бо вуҷуди он ки имрӯз дар шаҳру ноҳияҳои гуногуни ҷумҳуриамон ҳунармандони зиёди мардумӣ машғули эҷод ҳастанд, инкишофу пешрафти ин ҳоло дар сатҳи зарурӣ нест. Чаро ки дар роҳи инкишофи ҳаматарафаи ҳунарҳои мардумӣ ва санъати дастӣ муаммоҳову мушкилотҳои зиёду гуногун вуҷуд доранд. Ҳатто қисмате аз он дар ҳоли  аз байн рафтан аст. Пас, ҳоло зарурати аз ҳарвақта дида бештари ҳалли масъалаҳои марбут ба рушди ин намуди ҳунар ва санъат ба миён омадааст. Пеш аз ҳама, ҳунару санъати амалии халқӣ бо дастгирии ҳаматарафа ниёз дорад.

Дар доираи татбиқи иқдоми Президенти ҶТ Эмомалӣ Раҳмон оид ба эҳё ва рушди ҳунарҳои мардумӣ то имрӯз даҳҳо мактаби омӯзиш ва тайёр намудани ҳунармандон дар шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон ташкил шуда, ба фаъолият оғоз намудаанд. Дар ин мактабҳо аз рӯйи усули анъанавии миллии «устод-шогирд» шогирдон тарбия меёбанд. Гузашта аз ин Президенти кишвар дар Паёми навбатиашон соли 2018-ро дар кишвар «Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои  мардумӣ» эълон намуданд, ки масъулияти ҳар як шаҳрванди кишварамонро дар роҳи эҳё, нигоҳдошт ва рушди босуръати ин паҳлӯи муҳими ҳаёти мамлакатамон ба чандин маротиб  меафзояд.

Ҳунарҳои мардумӣ, бахусус ҳунарҳои дастӣ дар инсон завқи бадеиро ташаккул дода, таҳаммулу тозакориро тарбия менамояд ва дунёи ботинии шахсро ғанӣ мегардонад. Ҳунарҳои халқӣ беҳтарин ва комилтарин навъи санъат аст, ки ҳамеша ба ҳаёти инсонҳо алоқамандӣ дорад.   Ба ин хотир аст, ки дастгирӣ аз ҳунармандони мардумӣ, ки эҷодкори зебоӣ ҳастанд, нишони олиҳиммматӣ мебошад.

Хушбахтона, дар ноҳияи мо навъҳои гуногуни ҳунарҳои мардумӣ дар мисоли наққошию кандакорӣ, чӯбтарошиву кулолгарӣ, зардӯзию қуроқдӯзӣ, кашидадӯзию попурдӯзӣ ва қолинбофӣ бо шарофати мардони шарифе монанди Усто Солеҳу Усто Саъдулло Зоҳиров, Ҳоҷӣ Бобишо, Муҳаммадсидиқу Мирзоумар ва дигарон мавҷуданду ривоҷ доранд.

Бешубҳа дар кори пешрафту ривоҷ ва рушди ин навъу намунаҳои ҳунарҳои мардумӣ дар ноҳия саҳми Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия, Бахши агентии шуғли аҳолӣ ва меҳнат, Маркази касбомӯзии калонсолони ноҳия зиёд аст. Зеро эҳё ва рушду пешрафт марбут мешавад ба ҳамин мақомоту бахшҳои номбурда. Чуноне ки аз суҳбат бо намояндагони бахшҳои зикргардида маълум гардид, мувофиқи нақша зиёда аз 72 навъи ҳунарҳои мардумӣ дар ноҳия бояд амалӣ карда шаванд. Бештари онҳо тавассути мусоидати ҳамин бахшҳо амалӣ мегарданд. Ҳамчунин дар назар аст, ки дар соли 2018 барномаи «Волиб» бояд амалӣ гардад, ки он сафи омӯзандагонро дар курсҳои кӯтоҳмуддат ва дарозмуддати таълимии ин бахшҳо зиёд менамояд.

Усули дигари тайёр намудан ва бо ин роҳ нигоҳ доштани ҳунарҳои мардумӣ ин усули «устод-шогирд» мебошад, ки таърихи густурдаю қадима дошта, хусусан дар байни мардуми шарқ маъруф аст. Ин усули эҳёву нигоҳдошти ҳунарҳои мардумиро мо дар мисли оилаи шодравон Усто Солеҳбег Зоҳиров мебинем. Се нафар фарзанди ин устои номдор имрӯз меросбари касби падаранд. Коса, табақ, гаҳвора,сутун маснуоти армуғонии тайёркардаи онҳо дар чандин намоишгоҳҳову озмунҳо  сазовори мукофотҳои аввал гаштаанд. Ба ҳамин монанд ҳунарманди номдори маснуоти армуғонӣ Ҳоҷӣ Бобишо низ дар дохилу хориҷи ноҳия ва кишвар сазовори баҳои баланд гаштааст.

Хулоса, инъикоси анъанаҳои миллӣ дар офаридани осори ҳунарҳои мардумӣ бо  инкишофи ҳисси худшиносӣ, ватандориву ифтихори миллӣ, инчунин такмили маҳорат мусоидат менамояд.

ОБОДИЮ САРСАБЗИИ ДИЁР - СУННАТИ НИЁГОН

Имрӯзҳо таҳти роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти кишварамон, Ҷаноби олӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Тоҷикистони азизамон бениҳоят ободу зебо гардидааст. Дар ин қатор дар ноҳияи Файзобод ҳам таҳти сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат ободгарию зебо гардонидани кӯчаву хиёбону деҳаҳо ва шоҳроҳҳову майдончаҳо дар авҷ аст. Сарсабзу хуррамгардонии диёр суннати ниёгон, алалхусус феъли Паёмбари олами ислом Муҳаммад (с) мебошад.

Ҳадисеро имом Муслим ривоят мекунад, ки: «Рӯзе Расули акрам (с) ҳамроҳи наберагонаш Имом Ҳасан ва Имом Ҳусейн (р) дар шаҳри Мадинаи Мунаввара ниҳол мешинониданд». Саҳоба Анас (р) мегӯяд:- «Ҳамроҳи амакам Абӯталҳа (р) хостем асбоби корӣ, яъне белро аз дасти мубораки Ҳазрат (с) гирем, Расули Худо гуфтанд: - Эй Анас, магар намедонӣ шинонандаи ниҳол феъли биҳиштӣ аст?» Дар тафсири «Руҳулбаён», дар ояҳои муборакаи Ёсин омадааст: «Баъди вафоти инсонҳо ҳама корашон, ки дар дунё анҷом додаанд, то рӯзи қиёмат қатъ мегардад, магар се кор аст, ки савобаш то рӯзи қиёмат ба номи шахс мемонад ва яке аз онҳо ин ободкорӣ мебошад».

Ноҳияи мо дар тӯли се соли охир симои худро ба куллӣ дигар намудааст. Давоми ин муддат  бо роҳбарӣ  ва дастгирии раиси ноҳия Раҷабзода Миралӣ ноҳия ба таври шинохтанашаванда  ободу зебо гардид.   Бунёд гардидани боғҳои нав, ба тарзи оқилона истифода бурдани ҳар як ваҷаб замин касро болидарӯҳ мегардонад. Аммо боз нафароне ҳам ёфт мешаванд, ки ин ободкориҳои босуръати ноҳияамонро дида,  ҳисси кинаву ҳасадашон боло мегирад ва пайи навиштани  шикоятҳои беасосу  назди мардум бад карда нишон додани эшон мешаванд.

Дар шаъни ин тоифаи ҳасуд Худо ва расулаш безорӣ ҷӯстааст. Қуръони Карим дар сураи «Нун» мефармояд: «Шумо нишасту бархез накунед ба тоифаҳое, ки суханчин, туҳматгар ва хабаркаш аст». (сураи Нун ояи 5-6). Паямбари гиромӣ (с) фармудаанд: «Дохил намешавад ба биҳишт касе, ки суханчин ва фитнаангез аст». (Саҳеҳи Бухорӣ. Ҳадиси 4010).

Боз ҳадиси дигаре ҳаст, ки Расули Худо гуфтаанд: «Фитна ва дасиса ин мисли мори хуфта аст, ғазаби Худо  бар касе, ки ин мори  хуфтаро бедор мекунад». (Ҳадиси Имом Аҳмад ва Маъоз. Китоби «Сиёми ситам», саҳ 590-594, ҳадиси 3016). Ва дар луғати араб шахси суханчин ва фитнаангезро намом мегӯянд.

Қавли Аттор аст, ки:

Айби худ аблаҳ набинад дар ҷаҳон,

Бошад андар ҷустани айби касон.

Вақте ки Худованди Раҳмон Паёмбари исломро фиристод ва ӯ башариятро, ки ба ботлоқи гумроҳӣ ва торикӣ ғӯта зада буданд, ба равшанӣ ва роҳи рост ҳидоят намуд, мушрикони Макка доимо аз паси айб ҷустани Расули Худо буданд. Дар «Маснавии Маънавӣ»-и Мавлоно ҳикояте дар ин маврид ба таври зебо баён шудааст: «Вақте ки шаб бо пардаи сиёҳи худ ҷаҳонро мепӯшонидааст, кӯршабпарак қанотҳои худашро паҳн намуда дод мезадааст, ки фардо офтоб намебарояд, дар зери қаноти ман аст, аммо чун субҳи содиқ намоён мегардад, кӯршабпарак зери санг даромада пинҳон мешавад». Худованд дар тафсири сураи «Каҳф» мефармояд: «Эй инсон, ту фаношаванда ва дар рӯзи қиёмат назди Ман ҷавобдиҳанда мебошӣ. Баъд аз бандагие, ки Маро кардӣ чӣ саҳм гузоштӣ; боғ бунёд кардӣ, роҳ ё маҳалле обод кардӣ, ё мардумро насиҳати роҳи рост кардӣ?- ҷавоб мегӯӣ».

Имрӯзҳо сад дар сад мардуми ноҳияамон ба раиси ноҳия Раҷабзода Миралӣ, ки таҳти роҳбарии ӯ ноҳияамон рӯ ба ободӣ дорад  миннатдорӣ низ мекунанд. Ба қавли шайх Саъдӣ:

Ошиқ донад забони маъшуқ, ту чӣ донӣ?

Гӯсолаи Сомирӣ чӣ донад, қадри аринию лантаронӣ.

МО,ҶАВОНОН ПАРЧАМБАРДОРИ МИЛЛАТЕМ

Парчами Тоҷикистон

Чун бахт ёвари мост.

Хуршедсон ҳамеша

Тобанда бар сари мост.

Ҳар як давлат дорои рамз ва нишонаҳои давлатии ба худ хос мебошад, ки онҳо ифодакунандаи  мустақилият ва соҳибихтиёрӣ, баёнгари арзишҳои фарҳангӣ, таърихи миллатҳо ва халқи ин ё он давлатро инъикос менамоянд.

Ба Истиқлолияти давлатӣ соҳиб гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон аз арзишмандтарин ва волотарин дастоварди давлатдории тоҷикон мебошад. Ин гувоҳӣ аз он медиҳад, ки дар ҷаҳони имрӯза ҳар як давлату миллат бо рамзҳои давлатӣ шинохта мешавад, яъне ин рамзҳо ифодагари мустақилияту соҳибистиқлолӣ дар арсаи байналмилалӣ аст.

24 ноябри соли 1992 дар Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Низомномаи Парчами давлатии Тоҷикистон қабул гардид. Парчам дар баробари Нишон ва Суруди миллӣ яке аз рамзҳои асосии соҳибихтиёрии давлат маҳсуб меёбад.

Асосгузори сулҳу ваҳдатӣ миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми имсолаашон таъкид намуданд, ки воқеан, Парчами давлати соҳибистиқлоли мо инъикоскунандаи таъриху фарҳанг ва расму ойинҳои деринаи давлатдории миллиамон, баёнгари мақсаду мароми сокинони мамлакат буда, ба онҳо дар роҳи бунёди ояндаи дурахшон неруву қудрати созандагӣ мебахшад.

Парчами давлатӣ ба пояи махсус дар ҳавлии қароргоҳи расмии Президенти  Ҷумҳурии  Тоҷикистон, Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии  Тоҷикистон, Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии  Тоҷикистон, Ҳукумати  Ҷумҳурии  Тоҷикистон,  судҳои Ҷумҳурии  Тоҷикистон, Бонки  миллии  Ҷумҳурии  Тоҷикистон, вазоратҳо, кумитаҳои давлатӣ ва мақомоти идоракунии давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон, мақомоти худидоракунии  шаҳрак ва деҳот (Ҷамоатҳо), намояндагиҳои дипломатӣ ва дигар ташкилотҳои Ҷумҳурии  Тоҷикистон дар мамлакатҳои хориҷӣ ва ташкилотҳои байналмилалӣ, инчунин дигар ҷойҳое, ки Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» муайян намудааст, афрохта мешавад.

Бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон Соли ҷавонон эълон шудани соли 2017 мо, ҷавонон ба хотири арҷгузориву эҳтиром ва эҳсоси муҳаббату садоқат нисбат ба рамзҳои давлатӣ ва ободиву пешрафти Ватан бо ғайрату нерӯи ҷавонӣ ва бо қадамҳои устувор пеш меравем.

Итминон дорам, ки ҷавонони кишвари соҳибистиқлоли мо ҳамеша нерӯи пешбаранда, ворисони арзандаи миллату давлат ва созандагони имрӯзу фардои Тоҷикистони  азиз хоҳанд буд.

Озода ДАВЛАТОВА,

коргузори дастгоҳи раиси ноҳия. 

КОНСТИТУТСИЯ - ТАҶАССУМГАРИ ОРМОНҲОИ ДАВЛАТДОРИИ МИЛЛӢ

Конститутсия қонуни асосии давлат ба ҳисоб рафта қувваи олии ҳуқуқӣ дошта муносибатҳои муайяни ҷамъиятиро ба танзим медарорад. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон заминаи ҳуқуқии бунёди давлати соҳибистиқлоли тоҷикон, таҷассумгари ормонҳои давлатдории миллӣ мебошад. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои онро арзиши олӣ дониста, ба ҳар кас ҳифзи судӣ, ҳуқуқ ва манфиатҳояшро кафолат додааст.

Нақши асосии Конститутсия дар ташаккул ва такомули рукнҳои давлатдории Ҷумҳурии Тоҷикистон ниҳоят бориз буда, таҷлили 23-юмин солгарди қабули он дар сатҳи баланд баргузор мегардад.
Таҳия гардидани Конститутсия аз тарафи Комиссияи конститутсионӣ таҳти роҳбарии бевоситаи Сарвари давлатамон дар шароите ҷараён гирифта буд, ки вазъияти муташанниҷ дар кишварамон ҳукмфармо буд.
Маҳз 6 ноябри соли 1994 ба тариқи раъйпурсии умумихалқӣ Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид. Баъди ба даст овардани истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ин Конститутсия ҳамчун санади воқеан таърихиву муқаддаси давлату миллати тоҷик ва пеш аз ҳама танзимкунандаи асосии муносибатҳои ҷомеа ба ҳисоб рафта, дар таҳкими сохти нави давлатдории кишвар нақши басо муҳимро мебозад.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллатамон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханронии хеш бахшида ба 25-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон чунин иброз намуда буданд: «Истиқлолият муқаддастарин ва азимтарин неъмат, рамзи саодат, асолати миллат, шарафу номуси ватандорӣ ва нишонаи пойдориву бақои давлат мебошад. Бо шарофати ин рӯйдодҳои бузург мардуми мо соҳиби рамзҳои давлатӣ, Парчам, Нишон, Суруди миллӣ ва Конститутсия шуданд, баъди ин, Тоҷикистон аз ҷониби ҷомеаи башарӣ ҳамчун давлати мустақил шинохта шуд».
Дигаргуниву иловаҳои саривақтӣ ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон боиси тағйир ёфтани мақоми конститутсионии парламенти Тоҷикистон гардид.
Парламенти касбӣ аз як тараф барои инкишофи андешаи парламентаризми миллии давлати соҳибистиқлоли мо ва аз тарафи дигар барои амалияи демократии давлату давлатдорӣ мусоидат намуд. Аҳамияти сиёсии такмилдиҳии Конститутсия, пеш аз ҳама дар он зоҳир мегардад, ки Тоҷикистон ба қатори он мамлакатҳое дохил шуд, ки дар бунёди давлати ҳуқуқбунёду дунявӣ қадамҳои устувор гузошт.
Бо назардошти ба миён омадани зарурати таърихӣ ва ба вуқӯъ пайвастани бархе аз тағйироти сиёсӣ дар ҷаҳони муосир, 22 майи соли 2016 бо тариқи раъйпурсии умумихалқӣ тағйироту иловаҳо ба Конститутсия қабул гардид, ки пеш аз ҳама, манфиатҳои ҷавонони Тоҷикистонро ифода намуда, аз ҷумла фароҳам шудани ҳуқуқи ширкат дар интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва судяҳоро дар бар мегирад. Пеш аз ҳама, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо роҳнамоии Пешвои миллат барои дастгирии ҷавонон, ки ояндаи миллату давлат ба ҳисоб мераванд ва ҷалби бештари онҳо ба мақомоти давлатӣ роҳи бебозгаштро пеша кардааст. Бинобар ин асосҳои марҳилаи тозарушди мамлакатро ба инобат гирифта ба Конститутсияи Тоҷикистон боз ҳам бо роҳи раъйрпурсии ҳамагон тағйирот дароварда шуд, яъне Қонуни асосии кишвари тоҷикон боз ҳам мукаммалтар гардид ва ин боиси шарафмандии мост. Конститутсияи мамлакатамон дар қатори панҷ конститутсияи беҳтарин ва демократитарини давлатҳои узви Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо ҷой гирифтааст.
Конститутсия озодӣ ва ҳуқуқи шахсро муқаддас мешуморад, баробарҳуқуқӣ ва дӯстии тамоми миллату халқиятҳоро эътироф менамояд ва бунёди ҷомеаи адолатпарварро вазифаи худ қарор медиҳад. Худи ҳамин нуқтаҳои ифтитоҳӣ бозгӯи мазмуну муҳтавои демокративу башардӯстонаи Қонуни асосии мамлакати тозаистиқлоли мо мебошанд.
Конститутсия боиси ифтихору шарафмандии мост. Бояд ҳамагон онро дақиқ омӯзем, аз мазмуну муҳтавояш огаҳии амиқ дошта бошему талаботи ин ҳуҷҷати муқаддаси миллатро риоя намоем ва онро ҳамчун яке аз муқаддасоти асосии Ватани маҳбубамон эҳтирому арҷгузорӣ бикунем, муътабар донем. Зеро мо имрӯз танҳо бо риояи қатъии меъёрҳои конститутсионӣ барои расидан ба ҳадафҳои пешгирифтаи ҷомеаи кишварамон дар самти эъмори давлати демократӣ, ҳуқуқбунёд ва дунявӣ қадамҳои устувор гузошта метавонем.


Қудратзода С. Қ, раиси суди ноҳия.

Подкатегории